Erkenning en Hoop
Remy Jacobs.
Frans Bossink ontvangt Graalbokaal 2026

Op zaterdag 21 november 2026 wordt voor de vierde keer de Graalbokaal Award uitgereikt. Deze prestigieuze onderscheiding is ingesteld door de Stichting RK homo-emancipatie en wordt toegekend aan een persoon of organisatie die zich bijzonder heeft ingezet om het taboe op het bespreekbaar maken van seksualiteit, en in het bijzonder homoseksualiteit, binnen de Rooms-Katholieke Kerk te doorbreken.
De Graalbokaal Award bestaat uit een geldbedrag, een persoonlijke zilveren trofee en een bronzen sculptuur die als wisseltrofee fungeert. De winnaar behoudt deze wisseltrofee tot de volgende prijsuitreiking. Hoewel de winnaar het
geldbedrag vrij mag besteden, waardeert de Stichting RK homo-emancipatie het wanneer dit wordt aangewend voor initiatieven die de homo-emancipatie binnen de Rooms-Katholieke Kerk bevorderen.
De Graalbokaal en de weg naar het werkverband
Frans, fijn dat we kunnen spreken over je lauwering met het winnen van de Graalbokaal. Hoe reageerde je toen je hoorde dat je die zou krijgen?
Het was een blije verrassing. Het overviel me, maar ik ben er meteen heel blij mee. Het voelt als erkenning voor wat ik voor de goede zaak heb gedaan, en zo is het ook bedoeld.
Je zet je al heel lang in voor lhbt-rechten in de kerk. Hoe ben je daar terechtgekomen?
Het begon in mijn studietijd in Amsterdam. Ik was 21 toen ik uit de kast kwam, en de eerste plek waar ik erover sprak was het studentenpastoraat. Dat was meteen een religieuze context. Ik was net met theologie begonnen en vond daar de ruimte om mezelf te vinden en met anderen te praten.
Al snel heb ik op de opleiding de studiegroep Homoseksualiteit en Theologie, bijgenaamd Sint Sebastiaan, mee opgericht. Wat we inzet voor een inclusieve kerk zouden noemen, was voor ons emancipatie: opkomen voor het gewone van homo, katholiek en actief in de kerk zijn. Dat deden we studieus gezellig, maar ook activistisch, bijvoorbeeld door te reageren op kerkelijke uitspraken. Daarna heb ik met anderen de Amsterdamse afdeling opgericht van de toenmalige werkgroep Geloof en Levensbeschouwing van het COC. Het COC geeft voorlichting op scholen; wij deden dat bij kerken.
Dat deed je toen al bij katholieke kerken?
Ja. In Amsterdam kwamen we in de jaren ’80 nog bij een paar parochies binnen en spraken we met pastoors en parochianen.
Bestuurswerk en drijfveren
Wanneer kwam je in het WKHP en in het bestuur?
Aan het eind van mijn studie werd ik lid van het Werkverband van Katholieke Homo Pastores. Rond 2000 kwam ik in het bestuur, samen met André Wesche en Jan van Hooijdonk, één van de oprichters. Later was ik er ongeveer vijf jaar uit, om daarna terug te keren toen anderen het stokje overdroegen. In totaal ben ik ruim twintig jaar bestuurslid.
Eerst deed ik vooral secretarieel en intern werk. Toen er een gat viel, werd ik woordvoerder en voorzitter en kwam ik meer naar buiten. Dat paste bij me en je wordt zo ook een gezicht.
Wat drijft je om je zo lang in te zetten voor de emancipatie van lhbti's in de kerk?
Dat vraag ik me soms zelf ook af. Positief gezegd: een inzet voor gerechtigheid en rechtvaardige verhoudingen. Ik ben theologie gaan studeren uit links politiek engagement, maar ook vanuit geloof, met de illusie dat de kerken zich daarvoor zouden inzetten. Ik kende ook wel voorbeelden van het tegendeel, maar voor mij waren en zijn rechtvaardigheid en gerechtigheid de belangrijkste drijfveer.
Internationale contacten en de rooms-katholieke achterban
Het werkverband is ingebed in allerlei nationale en internationale verbanden. Heb je daaraan bijgedragen?
Ja, we maken deel uit van het LKP een landelijke koepel van christelijke LHBTQ-groepen. We hebben meegelift en ook regelmatig een activiteit mee georganiseerd. Bij de eerste pridevieringen, rond 2008, waren we erbij. Later is dat voortgezet door de Protestantse Kerk Amsterdam, die een lhbti-predikant in dienst nam.
Wat leveren de internationale contacten op?
Ik ben erg voor internationale contacten. We zijn een wereldkerk. Nou, dan mogen we ook over onze grenzen heen kijken voor stimulerende ideeën, bondgenoten en solidariteit. Zo zijn we lid van het Europees Forum van Christelijke LHBT+ Groepen en het Global Network of Rainbow Catholics. Daar gaat inspiratie van uit: over de grens zie je vaak meer vitaliteit, ook in landen waar de problematiek anders ligt. In Nederland marginaliseert de rooms-katholieke kerk steeds verder. In Italië en Spanje zie je dat ook, maar daar is het geloofsleven sterker. Groepen daar hebben een spirit die wij veertig jaar geleden ook voelden. Op zulke bijeenkomsten krijg ik weer energie, en dat gun ik ook andere leden.
Dit interview houden we op verzoek van Jan Veldt specifiek voor Wijdekerk, een protestantse organisatie die veel mensen bereikt in de reformatorische hoek. Ik pleit al langer voor meer verbindingen met Wijdekerk. Dat zou ook de motivatie en inspiratie van de lhbt-trekkers binnen de rooms-katholieke kerk kunnen bevorderen. Kun je je dat voorstellen? De rooms-katholieke kerk lijkt veilig maar er zijn rooms-katholieke LGBTQ-gelovigen die worstelen met hun kerk. Hoe strijdbaar zijn zij nog vergeleken met protestanten?
Dat is een spannende vraag en een vraag die we moeten onderzoeken. Ik heb vermoedens, maar ik weet het niet goed. En je hebt gelijk: als je je nek uitsteekt, is de Nederlandse RK kerk vaak helemaal niet veilig voor zelfbewuste LHBTI+ gelovigen. Als stuurgroep hebben we met een paar mensen van buiten gesproken over de toekomst van ons engagement en we komen in de richting van wat jij voorstelt. Ik vind het een interessant idee.
Hoe zie je zoiets?
Het zou een ontwikkeling kunnen zijn naast, of in verbinding met Wijdekerk: van homoseksuele pastores meer in de richting van een beweging van queer katholieken. Dat is een verbreding, want de vijver waar wij in vissen, homoseksuele pastores die hun homoseksualiteit als een zegen beleven, is bijna leeg. Er zijn wel homoseksuele gelovigen in de parochies. Enerzijds is dat fijn, anderzijds lijkt soms ook alsof zij geen sterkere emancipatie zoeken maar dat weet ik natuurlijk niet.
Maar veel katholieke LHBTI+ers hebben geen zin meer om een stuk van zichzelf te verbergen. Zij hebben hun geestelijk heil inmiddels elders gezocht. De vraag die ik me dus stel is: hoeveel behoefte is er aan ons verhaal?
Soms vragen mensen specifiek om zegeningen van hun relatie. Daarin hebben het WKHP en jij voor katholieken veel betekend. Kun je iets daarover vertellen?
Toen in 2000 het burgerlijk huwelijk werd opengesteld voor mensen van gelijk geslacht, heeft het WKHP een brief uitgebracht rondom de zegening van paren van gelijk geslacht, met een theologische argumentatie en met liturgische voorbeelden voor zegening in een RK context. Dat was tegen het zere been van de kerkelijke gezagsdragers, maar onze bereidheid tot zegen heeft heel wat mensen moed gegeven en hoop: daaraan mocht ik een bijdrage geven. Tot op vandaag komen af en toe gay-stellen bij ons met vragen over dit onderwerp en daarnaast ook wel andere pastorale vragen, verzoeken om een gesprek of vragen om te verwijzen naar een queer-vriendelijke parochie.
Terugblik als voorzitter
Hoe kijk je terug als voorzitter van het WKHP?
Dat is een grote vraag. Ik ben trots op ons verband, op de empowerment die we elkaar als leden hebben kunnen bieden, zowel in de persoonlijke ontmoetingen alsook op de landelijke studiebijeenkomsten. En ik ben trots op de manier waarop we een katholieke stem voor erkenning en inclusiviteit proberen te zijn – naar mijn idee op een redelijke toon, hoewel zo nodig ook scherp. Intussen ben ik ook wel bezorgd over hoe verder, omdat de vitaliteit van ons ledenbestand afneemt en omdat de Nederlandse RK kerk eerder richting verder conservatisme beweegt dan richting verwelkomende inclusiviteit.
Wat waren de hoogtepunten uit je tijd als voorzitter?
Daar kan ik veel voorbeelden van noemen.
Allereerst de fijne samenwerking met andere WKHP-ers en bestuursleden en de vele mooie, gezellige, inspirerende bijeenkomsten die daaruit voortkwamen.
Verder denk ik onder meer aan:
De reeds genoemde brief, naar aanleiding van de wetgeving voor gelijkgeslachtelijke paren. Ik schreef hem niet zelf, maar hij leverde krachtige publiciteit op.
In 2000 een ronde langs bijna alle bisdom-besturen om inclusiviteit te bespreken. Sommige gesprekken waren constructief, andere frustrerend: op sommige plekken was er welwillendheid, op andere geen beweging.
Optredens op tv en radio, waarin ik in de lijn van mijn voorgangers Leon van der Meer en Theo Koster een ander geluid over het lhbti+ thema kon laten horen. Dat is de missie van ons werkverband: een warm, verwelkomend katholiek geluid.
Het symposium in 2019 over 'vrijmoedig spreken in de kerk over homoseksualiteit en over misbruik', waarvoor we ook bisschop De Korte en journalist Hendro Munsterman wisten te engageren. Dat was een studiedag die voor het eerst ook open was voor niet-leden, terugkijkend een eerste stap op de weg naar verbreding.
Onze inbreng in de synodale gesprekken de afgelopen jaren, met een pleidooi om zonder oordeel nieuwsgierig te zijn naar elkaars leven
Ons initiatief om samen met de Tilburg School of Theology een studiemiddag rond het betrekken van menswetenschappelijke bevindingen in het kerkelijk spreken over seksualiteit.
Onze deelname aan de Pride March en aan de Pride kerkdiensten,
De pelgrimage in Brabant van 2025.
Het werkverband als veilige plek
Hoe zie je het WKHP momenteel?
Daar ben ik nog steeds blij mee. Het werkverband is belangrijk voor leden om in een veilige omgeving levens- en loopbaanvragen te verkennen. Naast verdieping en actie geeft het samenzijn veel intensiteit en gezelligheid: avonden, uitstapjes, vriendschappen en zelfs relaties. Het is een vruchtbare gemeenschap.
Geloof, liefde en hoop
Tot slot nog een meer persoonlijke vraag: Wat betekenen geloof, hoop en liefde voor jou?
Geloof: ik geloof in het evangelieverhaal, in bevrijding, menswording en opstanding. Die verhalen raken me diep en geven me drijfkracht. Ik hoef niet steeds filosofisch te redeneren; ik voel dat er een kracht achter zit.
Hoop is een grote deugd, vaak onder druk, maar verbonden met geloof. Het is meer dan optimisme: het is het vertrouwen dat de inzet voor een betere toekomst altijd zinvol is, ondanks tegenslag en frustratie. Het werkverband is voor velen een oase in de woestijn, maar niet onze generatie bereikt het beloofde land: volgende generaties zullen dat land bereiken; hoop en liefde blijven ons drijven.
Liefde is voor mij het vermogen en de bereidheid om je te laten raken door een ander, met alle gevolgen die dat kan hebben. Soms is dat heftig, maar het is vooral een bron van leven.
Dank je wel Frans, en nogmaals gefeliciteerd met de uitreiking van de Graalbokaal 2026!







Opmerkingen