Welke historische bijbelvertaling gebruikt u?

De bijbel is over de hele wereld beschikbaar in duizenden verschillende vertalingen. Elk taalgebied kent wel een standaardvertaling, of een klassieker. In Nederland heeft de Statenvertaling een dergelijke status; het Engelse taalgebied gaat prat op de King James-vertaling en in Duitsland is de Luthervertaling een begrip. Al deze vertalingen hebben één ding met elkaar gemeen. In geen van deze bijbels komt het woord homoseksueel voor. Maar er zijn uitzonderingen zoals in de Amerikaanse herziene standaard vertaling, die een herziening is van de King James-vertaling. In deze standaard Bijbelvertaling is in 2 Bijbelverzen een Grieks woord vertaald door het woord homoseksueel te gebruiken. Volgens een Amerikaanse onderzoeker klopt van deze vertaling helemaal niets.

 

De Bijbelvertalers van de Amerikaanse herziene standaard vertaling hebben het Griekse woord arsenokoitai, zoals in de grondtekst voorkomt, vertaald door het woord homoseksueel. Het Griekse woord komt op 2 verschillende plekken in de bijbel voor: in 1 Korinthiërs 6 en in 1 Timotheüs 10. Eeuwenlang is het woord arsenokoitai vertaald als jongensschender. Dit verandert echter in 1946 als Amerikaanse Bijbelvertalers het woord homoseksueel gaan gebruiken. Ed Oxford, een christelijke homo en afgestudeerd aan de Talbot School of Theology, een evangelisch-theologisch seminarie bij Los Angeles, is het met deze vertaalkeuze geenszins eens. Hij heeft onderzoek gedaan naar hoe de bijbel zich verhoudt tot homoseksualiteit en daarover een boek geschreven dat in 2020 wordt uitgegeven (Forging a Sacred Weapen: How the Bible Became Anti-Gay – coauteur Kathy Baldock).

 

Historisch onderzoek

Het onderzoek naar de keuze waarom arsenokoitai in homoseksueel is vertaald leverde verrassende resultaten op maar begon de bij de basis.

Oxford: ‘Voordat we begonnen te onderzoeken waarom er was besloten om het woord homoseksueel te gebruiken wilde ik bekijken hoe andere culturen in verschillende vertalingen vanaf de Reformatie met het woord arsenokoitai zijn omgegaan. Dus begon ik met het verzamelen van allerlei oude bijbels, in het Frans, Duits, Iers, Gallisch, Tsjechisch, Pools…. Uiteindelijk had ik de meeste en belangrijkste Europese vertalingen verzameld.’

 

Belangrijke ontdekking

Samen met een vriend onderzocht hij de vertaling van een Duitse bijbel uit 1800 en in bijzonder het tekstgedeelte uit Leviticus 18:22. In de Engelse tekst staat hier: ‘Mannen zullen niet met mannen slapen. Het is een gruwel’. In de betreffende Duitse bijbel staat hier echter iets heel anders: ‘Mannen zullen niet met jonge jongetjes slapen, als met een vrouw, want het is een gruwel’. Oxford begreep dat dit een belangrijke ontdekking was: in de Duitse bijbel gaat het niet zo zeer om geslachtsverkeer tussen 2 mannen maar om geslachtsverkeer tussen een man en jongen. In die zelfde Duitse bijbel uit 1800 stond in Leviticus 20:13 hetzelfde: ‘jonge jongetjes’.

 

Jongensaanranders

Deze vervolgontdekking bracht hem ertoe om te kijken hoe het woord arsenokoitai in deze bijbel was vertaald. In 1 Korintiërs stond letterlijk: ‘Jongensaanranders zullen het Koninkrijk van God niet betreden’.  Ook in een exemplaar van Maarten Luthers Duitse vertaling van de bijbel uit 1534 staat hetzelfde.

Luther gebruikte het woord Knabenschänder. Knaben betekent jongen, of letterlijk: knaap; schänder betekent aanrander. Dit zelfde woord wordt eveneens gebruikt in 1 Timotheüs. Het woord jongensaanrander werd dus vele eeuwen lang in Duitse bijbels gebruikt.  

Oxford verbreedde daarna zijn onderzoek naar andere bijbels.  Zo bekeek hij ook een Zweedse Bijbelvertaling uit 1674 en een Noorse versie uit 1830. In beide versies wordt het woord jongensmisbruiker of jongensaanrander gebruikt. Volgens de Noorse taalkunde refereren beide woorden aan jongens in de leeftijd van 8 tot 12 jaar oud. Met de uitkomsten van dit onderzoek is volgens Oxford met zekerheid vast te stellen dat er in oude bijbels verwezen wordt naar pederastie en niet naar homoseksualiteit.

 

Duitse kennis

Oxford bekeek vervolgens of het woord arsenokoitai ooit in een Duitse bijbel als homoseksueel is vertaald. Volgens een Duitse vriend van Oxford gebeurde dat voor het eerst in 1983. Op zich is dat een bijzonder gegeven want de Duitsers hadden de kennis en daarmee de mogelijkheid om arsenokoitai in de bijbel al veel eerder te vertalen als homoseksueel. De Duitsers hebben het woord homoseksueel in de huidige betekenis van het woord namelijk in 1862 uitgevonden en gebruikt. Dus ontstond de vraag waarom het woord pas in 1983 opgenomen werd in een Duitse bijbel.

 

Amerikaanse invloed

Oxford kwam tot de ontdekking dat een Amerikaans bedrijf, genaamd Biblica, voor de Duitse vertaling van 1983 heeft betaald. Biblica maakte voor deze vertaling gebruik van de Amerikaanse herziene standaard versie, waarin dus het woord homoseksueel voorkwam. Op deze manier kwam ook het woord in de Duitse verse terecht. De Amerikaanse herziene standaard versie wordt vooral gebruikt in baptisten en evangelische gemeenten, de meer conservatieve tak van het Amerikaanse christendom. Volgens Oxford wordt er vanuit die hoek dus wel degelijk een ‘anti-homo-agenda’ gevoerd die verder gaat dan alleen Amerika. Overigens gaat het in de Duitse vertaling enkel om bijbels die uitgegeven worden door Biblica. De gangbare bijbel die bijvoorbeeld in de Duitse protestantse kerk wordt gebruikt is de Lutherbijbel waarin arsenokoitai nog steeds wordt vertaald als Knabenschänder.

 

De vertaling van Maarten Luther

Nu kan men natuurlijk betwisten of het woord Knabenschänder juist vertaald is uit het Grieks. Oxford twijfelt hier echter niet aan. Hij vond in de Huntington Library in het Californische stadje San Marino een Lexicon uit 1483. Hij zocht naar het woord arsenokoitai en werd in deze Lexicon verwezen naar het Latijnse equivalent: paedic en praedico. Deze woorden betekenen pederastie. Een dergelijke Lexicon, waarvan het volgens Oxford meer dan waarschijnlijk is dat Maarten Luther deze ook heeft gebruikt, is gebaseerd op kennis die opgedaan is uit de voorgaande 1000-jarige geschiedenis van het christendom en bevat eveneens informatie die is opgeschreven door de kerkvaders. Dat Luther paedic vertaald heeft als Knabenschänder is een juiste vertaling geweest.

 

Arrogante en onwetende pastors

Oxford maakt zich behoorlijk druk over de Amerikaanse herziene standaard vertaling die dus vooral in kringen van baptisten en evangelicals wordt gebruikt: ‘Soms ben ik gefrustreerd wanneer ik met pastors praat en ik ze hoor zeggen dat ze geloven in de historische traditie over deze verzen (1 Korintiërs 6 en 1 Timotheüs 10).

Mijn antwoord is dan: welke versie gebruikt u? Dan hebben ze het over de herziene versie en dan gaat het dus over een vertaling én traditie die amper 50 jaar teruggaat. Mijn versie van de bijbel, als je de oude Lutherse bijbel neemt, gaat meer dan 500 jaar terug. Daarin staat het woord homoseksueel niet!’

Oxford verbaasd zich over de arrogantie en onwetendheid van sommige pastors en vind dat ze niet over traditie moeten praten als ze de feitelijke geschiedenis niet kennen.

 

Beledigend en schadelijk

Oxford neemt het de vertalers van de herziene standaard vertaling kwalijk dat ze het woord arsenokoitai vanaf 1946 vertaald hebben als homoseksueel. Hij vind dat ze fatsoenlijk onderzoek hadden moeten doen en in de historische context hadden moeten duiken om de diepere betekenis van arsenokoitai te kunnen doorgronden.

Volgens Oxford hebben de vertalers meegewerkt aan de beledigende sfeer die in sommige kringen rondom homoseksualiteit heerst. Ook in zijn eigen familiekring heeft hij er last van gehad. Hij vertelt: ‘In mijn eigen familie is men afgegaan op de Engelse vertaling van de bijbel omdat ze vertrouwen hebben in de vertalers. Mijn familieleden hebben geen Grieks of Hebreeuws gestudeerd en hebben daarom geen idee of in een vertaling eventuele fouten staan. Zij zijn niet in staat verder te kijken dan de Engelse vertaling van de bijbel die voor hen ligt.’ Volgens Oxford had zijn leven er heel anders uit gezien als de vertalers nauwkeurig hadden gewerkt en zich hadden gehouden aan de historische context: ‘Ik denk dat we daarmee de verschrikkelijke schade hadden kunnen voorkomen die vanaf de kansels in heel Amerika, en uiteindelijk ook in andere delen van de wereld, is aangericht aan homoseksuelen’.

 

Laten we genade schenken

Voor de LHBTQI-ers wordt het er met een dergelijke Bijbelvertaling niet gemakkelijker op. Oxford heeft echter een aantal adviezen voor hen.

Hij hoopt dat LHBTQI-ers geduldig zijn met de kerk en haar genade schenken: ‘De overgrote meerderheid van pastors in Amerika zijn niet zorgvuldig genoeg en verwacht er dus niet teveel van. Maar op dezelfde manier als God ons geduld en genade schenkt als wij zondigen, moeten we dit ook geven aan anderen die aan het dwalen zijn met betrekking tot dit onderwerp. Als we bitter zijn, dan zal dat alleen nog meer schade aanrichten’.  Verder hoopt hij dat we ons bewust blijven van het gegeven dat de ‘puinhoop’ niet is

veroorzaakt door God maar het resultaat is van mensen. Tot slot vind hij dat we steeds weer op zoek moeten blijven naar andere LHBTQI-christenen die vrede hebben gevonden met God. Want enkel in gezamenlijkheid kunnen we van elkaar leren en verder komen.

Gebaseerd op een interview met Ed Oxford in Forge: Has "Homosexual" always been in the bible?

Share on Facebook
Share on Twitter
Please reload

Recente berichten

16 Oct 2019

Please reload

Vind je een reactie ongepast?
 
Meld het!

Stichting Wijdekerk

info@wijdekerk.nl

KvK : 70255547

IBAN : NL14 BUNQ 2205 8874 83

RSIN : 858217946

Proclaimer

Wij vinden het belangrijk dat iedereen zijn/haar verhaal hier kan delen. Dit staat los van de mening van het team over de inhoud. Het is niet aan ons om te oordelen maar om, in navolging van Jezus Christus, elkaar in liefde te aanvaarden. 

 

Auteurs zijn altijd zelf verantwoordelijk voor de inhoud van hun verhaal. Wij als team doen ons uiterste best correcte en authentieke bijdragen op deze website te plaatsen. Als je onjuistheden en/of fouten constateert, dan verzoeken wij je dit bij ons te melden via het contactformulier. Wij zullen deze dan zo snel mogelijk herstellen.

Privacyverklaring

Wij gaan vertrouwelijk om met alle informatie die je ons geeft. Persoons- of adresgegevens gebruiken wij alleen voor het doel waarvoor je ze hebt verstrekt.  Zie hier voor onze volledige privacyverklaring.